کد خبر: ۴۰۸۵۸
۱۵۹۷ بازدید
۲ دیدگاه (۲ تایید شده)

دوم خرداد و یادی از روزنامه سلام/ دوران طلایی مطبوعات پایان یافته است؟

۱۳۹۴/۳/۲
۱۲:۲۵

   بدون تردید روزنامه سلام را باید از مهمترین عوامل تحولات سیاسی جامعه ایرانی در دو دهه اخیر نامید، روزنامه‌ای كه بسیاری از تئوریسین‌های چپ را دور خود گرد آورده بود، تا بعدها حماسه «دوم خرداد» را به رهبری سیدمحمد خاتمی جشن بگیرد.

 داستان انتشار روزنامه سلام به زمان پس از رحلت حضرت امام خمینی(ره) برمی‌گردد، زمانی كه محافظه‌كاران، تصمیم بر حذف مجمع روحانیون مبارز از انتخابات مجلس خبرگان رهبری گرفتند. درست در همین هنگام بودكه«موسوی خویینی‌ها، آیت‌ا… توسلی و عبایی‌خراسانی(امام جمعه وقت مشهد)» تصمیم به انصراف از شركت در انتخابات گرفتند تا به اولین محدودیت‌ها پس از رحلت جانگداز حضرت امام خمینی(ره) اعتراض كنند. زمانی كه روزنامه‌های آن زمان از انتشار اعلامیه انصراف این 3 روحانی منع شدند، مدتی بعد، مجمع روحانیون مبارز تصمیم به انتشار روزنامه‌ گرفت. تصمیم یاد شده منجر به تولد «سلام» شد تا تنها روزنامه‌ای باشد كه ندای مخالفت با برخی اقدامات دولت را سر دهد.

موسوی خویینی‌ها كه سال‌ها پیش از آن، با دانشجویان خط امامی در تسخیر لانه جاسوسی همراه و همدل بود، مدیر مسوولی روزنامه را برعهده گرفت و مشهورترین چهره از دانشجویان معروف به پیرو خط امام(ره) را سردبیر روزنامه كرد. بدین‌ترتیب «عباس عبدی» سردبیر سلام شد تا محسن آرمین و محسن میردامادی دبیری صفحات مختلف روزنامه را برعهده بگیرند وسعید حجاریان، تاج‌زاده و علی مزروعی در آن مقاله بنویسند.

شاید نكته جالب بالا این باشد که جمع یاد شده هنگامی به همدیگر نزدیك شدند كه از بخش‌های مهم دولت، از جمله وزارت اطلاعات رانده شده بودند و اینك در روزنامه «سلام» و “مركز مطالعات استراتژیك” گرد هم آمدند، جایی كه ریاست آن را نیز موسوی خویینی‌هابرعهده داشت و عطاالله مهاجرانی سردبیری نشریه تئوریك آن را.

 به این ترتیب، روزنامه «سلام» تریبون یك گروه بزرگ سیاسی باقی ماند تا به قول خود از شعارهای اصیل انقلاب و اندیشه‌های امام خمینی(ره) دفاع كند. از طرف دیگر، دوران ریاست‌جمهوری هاشمی نیز رو به اتمام می‌رفت و مجلس پنجم تازه شكل می‌گرفت. برای مجلس جدید، تركیبی از هواداران مجمع روحانیون مبارز، سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، گروهی به نام «كارگزاران» كه بعدها حزب نامیده شد به فعالیت برای انتخابات دعوت شدند، گرچه چهره‌های اصلی این چند تشكل مثل بهزاد نبوی و سعید حجاریان نتوانستند وارد مجلس شوند، اما چهره‌هایی مثل مصطفی معین و عبدا… نوری به مجلس راه یافتند، درست زمانی كه «سلام» مهمترین روزنامه مدافع چپ‌گرایان نام گرفت.

انتخابات دوم خرداد 76 نزدیك و «سلام »تنها نشریه‌ای بود كه مستقیماً از خاتمی حمایت می‌كرد، اگرچه  می‌شد حدس زد، روزنامه همشهری نیز او را در این راه حمایت می‌كند، اما هیچ‌‌گاه نقش منحصربه‌فرد سلام را در خلق دوم خرداد 76 نداشت. این روزنامه چپ‌گرا با ستون معروف خود «الو سلام» كه عباس عبدی آن را پاسخ می‌داد، شاید باعث نجات یك جناح سیاسی و به انزوا كشاندن جناح سیاسی دیگر(جریان موسوم به راست) شد، تا جامعه ایرانی حداقل در سال‌های پس از انقلاب به نقش و كاركرد پرقدرت مطبوعات در تغییر قدرت پی ببرد.

«سلام» اگرچه پس از پیروزی خاتمی در سایه دیگر روزنامه‌های جامعه مدنی كم‌رنگ شد، اما هنوز تنها روزنامه‌ای بود كه مستقیماً با «كیهان» مقابله می‌كرد. سلام روز سیزدهم تیر 78 پس از آن‌كه متن نامه سعید امامی را برای اصلاح قانون مطبوعات منتشر كرد، خشم محافظه‌كاران را آنچنان برانگیخت تا دستور به توقیفش دهند.

 توقیف سلام را باید در واقع سرآغاز توقیف فله‌ای مطبوعات در ایران نامید، چه آن‌كه حدود یكصد نشریه پس از سلام توقیف شدند! نكته جالب توجه در تعطیلی روزنامه سلام، شكایت محمود احمدی‌نژاد به عنوان یكی از 4 شاكی آن بود، احمدی‌نژاد در آن وقت‌ها استاندار سابق اردبیل بود.

به هر حال، وقتی سلام تیتر زد «سعید اسلامی پیشنهاد اصلاح قانون مطبوعات را داده است» موجی از خشم در میان اصولگرایان برخواست تا این روزنامه كه نقش مهمی در تحولات سیاسی سال‌های اخیر ایفا كرده بود، تعطیل شود. بعدها البته موسوی خویینی‌ها در دادگاه روحانیت تبرئه شد، اما روزنامه به مدت 5 سال تعطیل اعلام شد. گرچه این باعث نشد این روحانی خوش‌نام جایگاه خود را در مجمع تشخیص مصلحت نظام از دست بدهد، درست برخلاف عبدا… نوری كه این جایگاه را از دست داد.

 این البته همه بحث روزنامه سلام نبود، سردبیر معروف این روزنامه به اتهام جاسوسی و انتقال اطلاعات، به زندان افتاد تا نقش این روزنامه برای همیشه در تاریخ معاصر، به یادگار بماند و محبوب قلب‌های اصلاح‌طلبان و به‌ویژه دانشجویان شود.

اعضای تحریریه سلام، بعدها در دولت اصلاح‌طلب خاتمی جای گرفتند، اما تعطیلی روزنامه‌ای كه یك دانشجوی پیرو خط امامی سردبیری‌اش را داشت، عواقب وخیمی برجای گذاشت. دانشجویان در واكنش به تعطیلی سلام در محوطه كوی دانشگاه تهران گردهم آمدند تا علاوه بر تهران، تبریز نیز دستخوش حوادث و ناآرامی شود.

حالا سال‌ها از آن روزها می‌گذرد و سال هاست محرومیت سلام نیز تمام شده ، اما این روزنامه نقش‌آفرین دیگر منتشر نشد. سلام كه در طول دوران انتشار خود فراتر از یك روزنامه عمل كرد، سال هاست در انتظار سلام دوباره موسوی خویینی‌ها است.آیا او روزنامه اش را روزی منتشر می کند یا روزنامه نگاری دیجیتال به دوران طلایی مطبوعات پایان داده است؟

خبر پارسی – فرزاد صدری

کانال تلگرامی صدای میانه اشتراک‌گذاری مستقیم این مطلب در تلگرام

نظر شما

۹۴/۳/۲ ۲۱:۳۷
سالگرد حماسه دوم خرداد مبارک لازم به ذکراست که سران اصلاح طلبان از جمله حجاریان وگنجی اقرارکردن اگر هاشمی رفسنجانی را اینقدر تخریب نمی کردیم پدیده ای بنام احمدی نژادهیچوقت ظهور نمی کرد تا نهادهای مدنی نهادینه شود سالهای زیادی طول خواهد کشید یعنی پنجاه سال طول میکشه به ترکیه برسیم الان درحد بورکینافوسو هستیم
۹۴/۳/۲ ۱۲:۴۱
یادش بخیر. ما که به حرفهای تکراری و همسو و کپی - پیست روزنامه های کیهان، اطلاعات، رسالت و جمهوری عادت کرده بودیم دیدن سلام یک تحول بزرگ سیاسی و یک دگراندیشی بزرگ بود. روزنامه ای مبدع و اثرگذار با مردانی اندیشمند. شاید این ادعا گزاف نباشد که روزنامه سلام نقطه عطف تمامی حرکات اصلاح طلبی بوده است. یادش گرامی!

اخبار روز