کد خبر: ۴۲۶۷۴
۴۹۱۹ بازدید
۳۰ دیدگاه

حکایت 700 ساله ترکی از سفر شیخ صفی الدین اردبیلی به میانه و کرامت او

۱۳۹۴/۴/۱
۱۸:۱۶

حقیر که سالها رسالات کهن شیخ صفی الدین اردبیلی را بازخوانی و منتشر کرده بودم همواره این معما را داشتم که با توجه به همسایگی اردبیل و میانه، آیا این قطب عالم به شهر ما مهمان نشده بود؟ اخیرا که فراغتی یافته و از حواشی به دور بودم یکی از آن نسخه های خطی را بازخوانی می کردم که به حکایت جالبی از سفر شیخ صفی به میانه و هویدا شدن یکی از کرامات او رسیدم.

پیش از بیان حکایت ترکی بهتر است اندکی درباره شیخ بدانیم:

شیخ صفی الدین اردبیلی نزدیک به 800 سال پیش در اردبیل متولد شد و در 10 سالگی توسط مادر فاضلش تمام قرآن را حفظ کرده و تفسیر و تأویل قرآن را آموخت و 20 سال مرید شیخ زاهد گیلانی شد و در میانسالی به قطب عالم تبدیل شد و نه تنها تمامی مردم عوام و خواص که پادشاهان عالم نیز از شامات و ترکیه تا هندوستان و چین مرید وی گشتند. مثلا ایلخان مغول پس از فتح ایران به اردبیل رسید و چون آوازه شیخ را شنیده بود و می دانست که شیخ به پیشواز شاهان نمی آید،به دیدار او رفت. به او گفت: قدرت تو بیشتر است یا من؟ شیخ صفی پاسخ داد: من قدرتم بیش از توست. من حاکم بر دلهایم تو حاکم بر لشکر. بیش از 100 هزار مرید من در تمام دنیا پخشند و به اذن من جان می بخشند ولی لشکریان تو همینهایند که فقط در پیش دیدگان تو جان می دهند. و چنین شد که حاکم مغول همواره احترام او را داشت و از قدرت معنوی و اجتماعی او واهمه داشت. اولجایتو ایلخان مغول همواره احترام و علاقه خاصی به او داشت.

http://static.vom.ir/images/naebi/56352739f59643540a3a6e16985f62c7502472dd76e554381b865b46cb3a0f75.jpg

شیخ صفی الدین اردبیلی برای نخستین بار شیعه را از حالت انفعالی و تقیه خارج کرد و اساس برپایی حکومت اسلامی شیعه را با ترویج تفکر شیعی در بین 100 هزار نفر بنا نهاد و نوادگان او چندین بار برای برپایی حکومت شیعی بپاخاستند لیکن موفق نشدند مگر شاه اسماعیل که 200 سال پس از شیخ صفی حکومت اسلامی صفویه را بنیان نهاد.

شیخ صفی الدین اردبیلی عارف و دانشمندی بزرگ بود که عامل به علم بود و کرامات زیادی از وی به ثبت رسیده است که 2 مورد از آنها مربوط به شهر ماست که یکی را نقل می کنم:

پیره خضر دئدی: بیر چاغ خوراساندان بیر آغیر چئری گلیر ایدی و شیخ صفی الدین قدس الله سرّه "میانا"دا ایدی. بیر جماعت میانادان حضرت شیخ قدس الله سره یانینا واردیلار و شکایت ائتدیلر کیم: "نئیله یه لیم کیم کندی احوالیمیزا حیران و پریشان قالمیشیز؟"

شیخ قدس الله سره دئدی: "قورخمانیز کیم تانری تعالی سهل ائیله یه، تشویشلنمه نیز".

ائله کی قوشون میانانین داغی اوستونه چاتدیلار، کؤنوللرینه کئچیردیلر کیم میانا ایله گرمه چایی تالایالار. ائله کی اورایا یئتدیلر هئچ غارت ائتمه ییب تالاتمادیلار.

گلدیلر شیخین قاتینا. اونلاردان بیری دئدی: "گؤزوموز میانایا دوشجک او تالاتما خیالی کؤنلوموزدن چیخدی"!

اول قوشونون بیگی دئدی: "بیر آغ ساققاللی کیشی گؤردوم بویو بؤیله و اوزو شؤیله کیم دوغرو سنه بنزییر ایدی. آلنیندان ایشیق ساچیر ایدی و الینده بیر قیلینج وار ایدی و منه دوغرو باخیب دئدی: میانانین تالاماغین ایسترسینیز بو قیلینج ایله بوتون قوشونون بوینون اورارام". بن ده قورخوب تالاماقدان ال چکیب قوشونا دئدیم: میانا ایله گرمه چای دا تالاماغیز اولماسین. آنجاق بؤیله اولوب میانا ایله گرکه چای آماندا قالدیلار.

جانی آلماق دیر قیلینجین ایشی خلقه دیر عیان

بو عجب کیم بو قیلینج وئریر حیات جاودان

 

کانال تلگرامی صدای میانه اشتراک‌گذاری مستقیم این مطلب در تلگرام

نظر شما

۰۰/۱/۱۶ ۱۱:۵۴

اره لطفا بزارید

۰۰/۱/۱۶ ۱۱:۵۳

ممنون عالیه فقط ترجمه ی فارسی اش رو اگه لطف کنید بزارید خیلی ممنون می شم
یاخچی دیر فارسی معنی سین ده گویسوز چوخ یاخچی اولار

۹۷/۱۱/۱۲ ۰۱:۴۸

تشکر اینجه بیر نوکتیه اشاره الدیز سن هچ شک المه کی هر یالانین دالیندا بیر میندار و فاشیستی سیاست وار

۹۷/۱۱/۱۲ ۰۰:۵۹

در ترکی کهن بجای قالمیشیق میگفتند: قالمیشیز

الآن در ترکی استانبولی هم بجای قالمیشیق میگویند: کالمیشیز

۹۷/۱۱/۱۲ ۰۰:۰۸

سلام. لطفا ترجمه فارسی این متن را نیز در کنارش قرار دهید. با تشکر

۹۵/۴/۱ ۱۵:۱۹

اسکی تورکجه میزده:

قالمیشیز = قالمیشیق

۹۵/۴/۱ ۱۴:۳۳

سلام و عرض ادب . جناب مهندس . قالمیشیز یعنی قالمیشیخ یا اینکه قالیبسوز ( شما مانده اید) کدام درست است؟

۹۴/۴/۳ ۱۸:۰۵
جناب نائبی مشتاقانه منتظر نوشته های بعدی از این دستتان هستیم
۹۴/۴/۳ ۱۳:۵۸
چوخ ساغ اولون سایین ناییبی جنابلاری.
۹۴/۴/۳ ۱۰:۳۹
[quote name="منصوری"] من متوجه می شم که در زمان گذشته ترکی ایران با ترکی ترکیه یکی بوده. الان نوشته قالمیشیز یعنی قالمیشیخ. الان در ترکیه هم اینجوری می گند. یا کندی احوالیمیز که میشه اوز احوالیمیز. [/quote] نه ترکی، که هر زبانی در اصل واحد است و با گذشت سده ها و مهاجرتها ، گویش ها متولد می شود. بله ترکی آذربایجانی در گذشته با ترکی عثمانی یکی بود و به مرور زمان دو گویش بسیار متفاوت شد.
۹۴/۴/۳ ۰۹:۳۶
من متوجه می شم که در زمان گذشته ترکی ایران با ترکی ترکیه یکی بوده. الان نوشته قالمیشیز یعنی قالمیشیخ. الان در ترکیه هم اینجوری می گند. یا کندی احوالیمیز که میشه اوز احوالیمیز.
۹۴/۴/۳ ۰۰:۰۵
[quote name="تورک اوغول"] گلدیلر شیخ قاتینا؟ یعنی گلدیلر شیخه قاتلانیب احترام ائتدیلر؟! [/quote] قات = یان گلدیلر شیخ قاتینا = گلدیلر شیخ یانینا
۹۴/۴/۳ ۰۰:۰۳
[quote name="کارشناس ادبیات فارسی"] متن بسیار سختی هست. تقریبا حکایت را متوجه شدم ولی خیلی لغتها سخته [/quote] ایشان با سعدی معاصر بود. متن دیوان سعدی را با اینکه از کودکی می خوانیم باز سخت است چه رسد به متن ترکی که نخستین بار می خوانیم و از ادبیات کهن و معاصر زبان مادری محروم بوده ایم.
۹۴/۴/۲ ۲۳:۵۳
گلدیلر شیخ قاتینا؟ یعنی گلدیلر شیخه قاتلانیب احترام ائتدیلر؟!
۹۴/۴/۲ ۱۸:۲۱
[quote name="محمدصادق نائبی"] [quote name="محمد علی رستمی"] صرف نظر از نظرات مطرود احمد کسروی که « ترک ، شیعه و سید » بودن شیخ صفی الدین را انکار می کند ، کندوکاو جنابعالی از نسخ خطی موجود در وهله ی نخست محبت شیخ را به اهالی شهرهای همجوار را اثبات کرده و تبلور شمشیر بازدارنده وی را به عنوان نمادی از صلح طلبی و گریزاز غارتگری معرفی می کند . که خود می تواند موضوع تحقیقی گسترده در زمینه ی معرفی ابعاد مهم شخصیی ایشان بشمار آید . [/quote] شیخ صفی با نسب نامه زیر که به تایید نسب شناس نامی آیت الله العظمی مرعشی نجفی رسیده با 20 پشت به امام موسی کاظم علیه السلام می رسد: شیخ صفی الدین بن شیخ امین‌الدین جبرائیل بن قطب‌الدین ابن صالح ابن محمد حافظ ابن عوض ابن فیروزشاه زرین کلاه ابن محمد ابن شرفشاه ابن محمد ابن حسن ابن سید محمد ابن ابراهیم ابن سید جعفر بن سید محمد ابن سید اسمعیل بن سید محمد بن سید احمد اعرابی بن سید قاسم بن سید ابوالقاسم حمزه بن امام موسی الکاظم علیه السلام [/quote] البته چنانکه ذکر شده نظریه سیداحمد کسروی مطرود و حتا مضحک بوده است و بنابه تحقیقاتی که دکتر صدیق انجام داده بسیاری از نظریات ایشان در این باره رد شده است ... در مورد نظریات قابل تعمق همشهریان عزیز که در خصوص مشکل بیکاری مطرح می کنند باید به عرض برسانم من خود به واسطه ی اطرفیان نزدیکم معضل بیکاری را با گوشت و پوست لمس می کنم ولی ؛ هر سخن جایی و هر نکته مکانی دارد ! ....
۹۴/۴/۲ ۱۷:۵۸
متن بسیار سختی هست. تقریبا حکایت را متوجه شدم ولی خیلی لغتها سخته
۹۴/۴/۲ ۱۷:۳۸
[quote name="ناصر"] [quote name="میانالی"] [quote name="محمدصادق نائبی"] [quote name="میانالی"] بو خطی نسخه هانسی قرنه آییددیر؟ [/quote] قمری ایلیندن 735 دن 750 یه قده ر. یعنی 700 ایل بوندان اؤنجه. [/quote] ایندی جالیب اولدو. 700 ایل بوندان اونجه مییانییا و گرمه چایینا ایشاره اولونوب. بو گوستریر کی " میانا" هئچ زامان " میانه" دئییلمیش. آما فارسی دا آغیر اولدوغو اوچون " میانه" یازیلیر میش. [/quote] مشکل ما میانا یا میانه نیست. بیکاری بیداد می کنه [/quote] بیکاری دلیل نمی شود که شرف و ناموس و تاریخ و ادبیات و ریاضی و فیزیک را رها کنیم و مانند چه کسی پنیر مرا خورد؟ بنشینیم و ماتم بگیریم. چطور بی غیرتی را زمانی که شوونیستهای انحصارطلب در اثبات وسط بودن میانه می کردند نداشتید؟! آغاجی اؤز قوردو یئیر قارداش!
۹۴/۴/۲ ۱۷:۱۱
[quote name="میانالی"] [quote name="محمدصادق نائبی"] [quote name="میانالی"] بو خطی نسخه هانسی قرنه آییددیر؟ [/quote] قمری ایلیندن 735 دن 750 یه قده ر. یعنی 700 ایل بوندان اؤنجه. [/quote] ایندی جالیب اولدو. 700 ایل بوندان اونجه مییانییا و گرمه چایینا ایشاره اولونوب. بو گوستریر کی " میانا" هئچ زامان " میانه" دئییلمیش. آما فارسی دا آغیر اولدوغو اوچون " میانه" یازیلیر میش. [/quote] مشکل ما میانا یا میانه نیست. بیکاری بیداد می کنه
۹۴/۴/۲ ۱۶:۵۲
[quote name="میانالی"] [quote name="محمدصادق نائبی"] [quote name="میانالی"] بو خطی نسخه هانسی قرنه آییددیر؟ [/quote] قمری ایلیندن 735 دن 750 یه قده ر. یعنی 700 ایل بوندان اؤنجه. [/quote] ایندی جالیب اولدو. 700 ایل بوندان اونجه مییانییا و گرمه چایینا ایشاره اولونوب. بو گوستریر کی " میانا" هئچ زامان " میانه" دئییلمیش. آما فارسی دا آغیر اولدوغو اوچون " میانه" یازیلیر میش. [/quote] لهجه لرله سؤزون دگیشیلمگی نین عیبی یوخ دو، عیب بو دو کی سؤزون معناسین اؤز دیللرینده آختارالار. اؤرنک ایچین اینگیلیزجه ایرپلن سؤزون اؤز لهجه میزله ایری پالان دئیک سونرا تفسیر ائدک کی مثلا بیر قانادی ایری دی یا باشی ایری دی! اونا گؤره ایری پالان دئییبلر!! بیر نفر ده قانمایا کی آی بابا بو کی ائششک دییر اودا کی پالان دییر!
۹۴/۴/۲ ۱۶:۲۶
[quote name="محمدصادق نائبی"] [quote name="میانالی"] بو خطی نسخه هانسی قرنه آییددیر؟ [/quote] قمری ایلیندن 735 دن 750 یه قده ر. یعنی 700 ایل بوندان اؤنجه. [/quote] ایندی جالیب اولدو. 700 ایل بوندان اونجه مییانییا و گرمه چایینا ایشاره اولونوب. بو گوستریر کی " میانا" هئچ زامان " میانه" دئییلمیش. آما فارسی دا آغیر اولدوغو اوچون " میانه" یازیلیر میش.
۹۴/۴/۲ ۱۵:۴۹
غیور مرد دلاور میانه همسایه گرامی تولدت مبارک
۹۴/۴/۲ ۱۵:۰۸
[quote name="مختارى"] این نوع مطالب به مزاج معدود همشهریانی که آرزو دارند میانا را شهر صبا بنامند خوش نمی آید. نمی دانم هجوم نامهای مختلف با ترکیب صبا در شرکتها و محصولات و نشریات اقدامی مدیریت شده است یا اتفاقی و خودجوش! [/quote] بله قبول دارم ولی چند تا مشکل پیش می آید که موجب خنده بازار دیگران می شویم: اولا سبا درست است نه صبا. ثانیا ملکه سبا حاکم یمن چه ربطی به ایران آنهم میانه داشت؟ ایشان که در تاریخ سفری به آذربایجان نداشته اند. جالب است که در نزدیکی های ما شهر کهن بالقیز یا دختر عسلی را بلقیس گذاشته اند که نام همان ملکه سباست! ثالثا اگر تاریخ را افتخار کنیم پیشینه میانا و مادها بیش از ملکه سبا در 3000 سال پیش بود. رابعا میانا یک معنی تاریخی و بامفهوم دارد. سبا چه؟ خامسا به نظر شما در مهد سبا یعنی کشور یمن این نامها به چشم می خورد؟!: لوله صبا، تخلیه چاه صبا، دفتر مهندسی صبا، مهد کودک صبا، آرایشگاه صبا، ایزوگام صبا، ...
۹۴/۴/۲ ۱۴:۲۵
این نوع مطالب به مزاج معدود همشهریانی که آرزو دارند میانا را شهر صبا بنامند خوش نمی آید. نمی دانم هجوم نامهای مختلف با ترکیب صبا در شرکتها و محصولات و نشریات اقدامی مدیریت شده است یا اتفاقی و خودجوش!
۹۴/۴/۲ ۱۲:۳۱
[quote name="کیانی"] استاد عزیز نیک می دانید که چنین کراماتی قطعیت ندارد و ارایه سند 700 ساله برای این حرف چندان دلچسب نیست. ببخشید که صریح گفتم. [/quote] همشهری محترم! این حکایت به تنهایی سند هویت شهری ما در 700 سال پیش را اثبات می کند. منظور من از بیان حکایت اثبات سندی دال بر مدنیت در 700 سال پیش است. وقتی من دبیرستان بودم از معلممان پرسیدیم: قدمت میانه چند سال است؟ ایشان هم گفتند: حداقل 700 سال. چون پل دختر 700 ساله است. یکی از همکلاسی ها پرسید: مگر پل هر جا بود یعنی شهر هم هست؟ الآن بین میانه و تهران دهها پل وجود دارد. این موضوع همواره ابهامی در ذهن من بود تا در هزار سال پیش نوشته های مورخان عرب درباره میانه را یافتم. این سند هم از چند لحاظ برایم اهمیت فوق العاده دارد که یکیش قدمت مدنیت هست و از همه مهمتر برای نخستین بار هست که در 700 سال پیش به کلمه میانا برخورد میکنم. پیش از آن فقط اعراب میانج را آورده بودند.
۹۴/۴/۲ ۱۲:۲۳
[quote name="میانالی"] بو خطی نسخه هانسی قرنه آییددیر؟ [/quote] قمری ایلیندن 735 دن 750 یه قده ر. یعنی 700 ایل بوندان اؤنجه.
۹۴/۴/۲ ۱۲:۲۰
[quote name="محمد علی رستمی"] صرف نظر از نظرات مطرود احمد کسروی که « ترک ، شیعه و سید » بودن شیخ صفی الدین را انکار می کند ، کندوکاو جنابعالی از نسخ خطی موجود در وهله ی نخست محبت شیخ را به اهالی شهرهای همجوار را اثبات کرده و تبلور شمشیر بازدارنده وی را به عنوان نمادی از صلح طلبی و گریزاز غارتگری معرفی می کند . که خود می تواند موضوع تحقیقی گسترده در زمینه ی معرفی ابعاد مهم شخصیی ایشان بشمار آید . [/quote] شیخ صفی با نسب نامه زیر که به تایید نسب شناس نامی آیت الله العظمی مرعشی نجفی رسیده با 20 پشت به امام موسی کاظم علیه السلام می رسد: شیخ صفی الدین بن شیخ امین‌الدین جبرائیل بن قطب‌الدین ابن صالح ابن محمد حافظ ابن عوض ابن فیروزشاه زرین کلاه ابن محمد ابن شرفشاه ابن محمد ابن حسن ابن سید محمد ابن ابراهیم ابن سید جعفر بن سید محمد ابن سید اسمعیل بن سید محمد بن سید احمد اعرابی بن سید قاسم بن سید ابوالقاسم حمزه بن امام موسی الکاظم علیه السلام
۹۴/۴/۲ ۱۲:۰۸
استاد عزیز نیک می دانید که چنین کراماتی قطعیت ندارد و ارایه سند 700 ساله برای این حرف چندان دلچسب نیست. ببخشید که صریح گفتم.
۹۴/۴/۲ ۱۲:۰۳
بو خطی نسخه هانسی قرنه آییددیر؟
۹۴/۴/۲ ۰۶:۲۵
صرف نظر از نظرات مطرود احمد کسروی که « ترک ، شیعه و سید » بودن شیخ صفی الدین را انکار می کند ، کندوکاو جنابعالی از نسخ خطی موجود در وهله ی نخست محبت شیخ را به اهالی شهرهای همجوار را اثبات کرده و تبلور شمشیر بازدارنده وی را به عنوان نمادی از صلح طلبی و گریزاز غارتگری معرفی می کند . که خود می تواند موضوع تحقیقی گسترده در زمینه ی معرفی ابعاد مهم شخصیی ایشان بشمار آید .
۹۴/۴/۲ ۰۴:۳۳
با تشکر از زحمات آقای مهندس نایبی .جالب است که نام و خاطری از میانه در آن زمان ذکر شده است

پیشگیری از کرونا

از برخورد نزدیک با افراد دارای علایم بیماری خودداری نمایید.

اخبار روز