کد خبر: ۴۴۱۷۴
۱۴۹۸۷۴ بازدید
۵۲۷ دیدگاه

معرفی 150 گیاه به زبان ترکی آذربایجانی همراه با معادل فارسی (با تاکید بر گویش مردم میانه)

۹۴/۴/۳۰
۱۲:۲۴

جدید

 کلیک ->  کتاب "اسامی محلی گیاهان آذربایجان" منتشر شد. <- کلیک 

با بیش از 1400 نام محلی ترکی آذربایجانی و مطابقت آن با اسامی فارسی، انگلیسی و علمی

برای اطلاعات بیشتر با s.jamshidy@gmail.com تماس حاصل کنید.

تألیف دکتر سلیمان جمشیدی و مهندس عادل رمضانی

 

(این کتاب فعلا در بازار موجود نمی باشد و چاپ دوم به صورت مصور و توضیحات در حال آماده سازی می باشد)

 

آشنایی کلی با گیاهان به رشته و تخصص خاصی نیاز و اختصاص ندارد. مردم عادی بومی واژه ­هایی را برای نام­گذاری گیاهان استفاده می­ کنند که در بسیاری موارد هم بسیار دقیق بوده و با نامگذاری های علمی همخوانی دارد.

با این وجود، بسیاری از متخصصین آذری زبانی که به نوعی با گیاهان سروکار دارند نیز با واژه­ های بومی ترکی آذربایجانی آشنایی کامل ندارد. در این نوشته، مجموع ه­ای از اسامی گیاهان بومی شهرستان میانه به زبان ترکی آذربایجانی با زبان محاوره ای عامه مردم میانه جهت آشنایی همشهریان محترم و آذری­ زبانان عزیز و متخصصین رشته­ های مختلف مرتبط با گیاهان تهیه و تدوین شده و معادل فارسی هر کدام از آنها نیز آورده شده است، باشد که به سوالات مکرری که در این زمینه از سوی مردم عادی و دانشجویان و حتی متخصصین می­ شود، به طور قابل قبول پاسخ داده شود.

در مطلب قبلی در همین سایت، 70 مورد از این گیاهان مفصلاً معرفی شد و در آن تلفظ آذری، نام عمومی انگلیسی، نام علمی، تیره (خانواده) گیاهی نیز برای تک تک این گیاهان درج شد. در این مطلب، از درج موارد مذکور به دلیل تخصصی کردن مبحث خودداری شده است. با این وجود علاقمندان می تواند با مکاتبه با نگارنده از طریق آدرس ایمیل s.jamshidy@gmail.com علاوه بر دریافت این مطالب، نظرات و پیشنهادات خود را ارایه فرمایند. در صورتی که به نظر شما گیاهی از قلم افتاده و یا در این زمینه مشخصات گیاهی را که به زبان محلی نام آن را می دانید، اطلاعاتی مدنظرتان بود، مطرح بفرمایید تا حد توان پاسخگو باشیم.

این مجموعه پس از تکمیل، در مجموعه ای همراه با تصاویر و مختصری در خصوص خواص این گیاهان به چاپ خواهد رسید. باشد که در صیانت و حفظ واژه های اصیل گیاهان و انتقال آن به نسل های جدید قدمی برداشته شود.

 

شماره   ترکی آذربایجانی (محاوره میانه ­ای)   معادل فارسی

1         آت قویروغو                                (شال دم)

2         آجی بی­آن                                 تلخه بیان

3         آغ اُت، وَلَه میر                           یولاف وحشی

4         آلا قانقال (آلا قالقان)                    کنگر صحرایی

5         اَستوقودوس                             اسطوخودوس

6         اِشَّک خشخاشی                         ورث

7         اِشّک/سَبَرگه یونجاسی، ساری یونجا   یونجه زرد

8         اَمَن کُومَنجی (دوگمَچَه)                پنیرک

9         اوزَرّلیک                                اسپند

10        اوش قولاخ، سَبَرگَه                    شبدر

11        اوشقون                               ریواس

12        اَوَلیک                                 ترشک مواج

13        ایپلیکجًه                              تمشکین

14        ایت اوتو، آغ باش، قوخاغان          ازمک

15        ایت سوآلاغی                         کلاغک

16        ایریشیم، بوستان پوزان، سرطان، ساریلیخ  سس

17        ایسپناخ                                    اسفناج

18        ایلان یاستیغی                             نی لویی

19        اینَک امجَه یی                             مگس ­گیر، سیلن

20        بابانِح                                      بابونه

21        بادامچا                                    بادام کوهی

22        بالاغ اُتو                                   کاهوی وحشی

23        بالِح دنی                                  تخم بالنگو

24        بالدیرقان                                   گلپر

25        بَنوشَه                                      بنفشه

26        بورانی                                      کدو تنبل

27        بَزَرَک                                       بزرک، بذر کتان

28        بورک آغاجی                               دارواش

29        بوی                                        شنبلیله

30        بوی تیکان (بوییک تیکان)               تمشک

31        بویاق                                      روناس

32        بویمادَرَن                                  بومادران

33        بیزوشا                                     بارهنگ کبیر

34        بیسم اله گولی                            درخت اقاقیا

35        بولاغ اوتو                                علف چشمه

36        پازی تره سی                            برگ چغندر

37        پَرپینَه                                     خرفه

38        پُؤلیک، سَنگَنَح                            ماشک

39        پیتیراخ (دُووز پیتراغی)                  توق

40        پیرپیز                                     آتشین

41        پیش­ پیشی                               بیدمشک

42        پیشیک اوتو                          علف گربه، سنبل­ الطیب

43        پیشیک جیرناغی، جوجَه گوزو، چنته چوبان  کیسه کشیش

44        تَرَه توندَ، آجی تَرَه                       شاهی، تره تیزک

45        تل                                       کمبوزه

46        توپّیز (قوش قونماز)                     شکرتیغال، قندورک

47        توکلوجَه                                  چای کوهی

48        تورپَح (تورپک)                          خردل وحشی

49        تورشَک                                  ترشک

50        تولکو قویریغو                            دم روباهی، جو وحشی

51         جین جیلن (جین جیلم)                علف جوجه

52        جَیَن                                     جگن

53        جین قارپیزی                            کَوَر، هندوانه ابوجهل

54        چاتلانقوش، آغ ساقیزی، پیرآغاجی      بنه

55        چاقّیرتیکانی                             گل گندم چمنزار

56        چالی                                     سنجد تلخ

57        چای آلاغی                               مرزنگوش

58        چای دوویسی (آش دووسی)           برنج گرده، برنج چلیپا

59        چاییر                                    مرغ

60        چوبان یاستیغی                         کلاه میرحسن

61        چیتدیخ (چیرتدیق)                      کاسنی

62        خانم سالّاندی، قیرمیزی پاچا، قاراگُز     تاج خروس

63        ختمی گولی                             گل ختمی

64        خَشَ                                     اسپرس

65        داری                                     ارزن

66        داش جاباغی                            گلسنگ

67        داغ سوغانی                            پیاز کوهی

68        داغ مَرزَسی                              مرزه کوهی

69        دامارّیجا (بوی یارپاغی)                 بارهنگ صغیر

70        دَلَ بنگ                                 رازیانه

71        دلی بات بات                            بنگدانه

72        دمیرتیکانی                              خارخاسک

73        دَوَ تیکانی یانداخ (یانداق)              خار شتر

74        دَوَدابانی                                 گوش خرگوش

75        دوشان آلماسی، چالقی                  شیرخشت، چالگو

76        دوه دابانی                               زیره هرز زراعی

77        دیل قانادان                              شیرپنیر

78        زیریش (زیریشک)                       زرشک

79        ساباح­ گُرَسَن                            اویارسلام، آبیارسلام

80        سارماشیخ، پوشَنَ                       پیچک صحرایی

81        ساری تیکان                              گلرنگ وحشی

82        ساری گول                              نسترن مطعر (زرد)

83        سرچَه اُتو                               گندمک، گندم دانه تسبیحی

84        سوپورگَه                                سورگوم جارویی

85        سوتتوجَ، سوتّی یَن                     فرفیون

86        سووآلاخ                                موسیر

87        سُوید/سوگود                            بید

88        سُوید اُتو                               هفت بند ایرانی

89        سهلاب                                  ثعلب باتلاقی

90        سیغیر/سیری قویروغو                  گل ماهور، خرگوشک

91        سیلیف                                  سوروف

92        شادَنَه، چَتَنه                            شاهدانه

93        شاماما                                  دستنبو

94        شَتَره (شاتَرَه سی)                     شاه تره

95        شقّنَه (اِشّک لالَه سی)                شقایق وحشی

96        شلقم                                سیب زمینی ترشی

97        شومو (شومون)                     اسفناج چهار دانه ای

98        شووَرَن                              خاکشیر

99        شیرین بی­آن                          شیرین بیان

100      صابون                                 سیلن، قلیونک

101      قاپاخلی­جا (خُروز داشّاغی)             قدومه

102      قارا بَزَرَح، زَی رَح                      بالنگو

103      قارا یمیشان                           زالزالک وحشی

104      قاراغاش (قَرَغاش)                    نارون

105      قارامیخ                                شبیه چالی

106      قارایارپاخ، قاراقولاخ                    مریم گلی

107      قارچیچه­یی (دانا داشّاغی)            گل حسرت

108      قارقا تاباغی، هویارپاغی               باباآدم

109      قاطیر قویریغی                         پنجهک، علف باغ

110      قان قورودان                            قیاق

111      قیرخ بوروم، گِچی اوتو، آت قویروغو    دم اسب

112      قَزاَیاغی (قازاَیاغی)                     پای غازی، غازپا

113      قزیل گول                              گل محمدی، گل گلاب

114      قلمه                                     تبریزی

115      قَمیش                                   نی

116      قوزی قولاغی                           گاوزبان بدل (ایتالیایی)

117      قوش اَبَّیی، خرمن اوتو                علف هفت بند

118      قی نَنَه دیلی                           کاکتوس راکتی

119      قیندیرقا                                 سازو

120      قیزلار اوشقونو                         گیاهی شبیه اسپند

121      قیلپین                                 جومیش (علف پشمکی)

122      کاوار (سوزی)                          تره

123      کروشنه                                 گاودانه

124      کروویز                                 کرفس وحشی

125      کّکیرَه (قاراباش، گوباش)             گل گندم

126      کلوخا                                گل جالیز

127      کورا                                   سپیدار

128      کهلیک اوتو                            آویشن

129      گچی بوینوزو                         خرنوب، جولدوزک

130      گلین بارماغی                        انگشت عروس

131      گوزبان، گوزابان، سیغیر دیلی، دیل اوتو    گاوزبان

132      گوش اوزومو                        تاج ریزی

133      گوش دیلی                         درخت زبان گنجشک، ون

134      گیزی تیکانی، اَل یاندیران          گزنه

135      گیلدیک (ایت بورنو)                نسترن کوهی، نسترن شرقی

136      میخنگ (قرنفیل)                   میخک

137      مین چیچک                        شاهپسند

138      نوروز گولو                           زنبق وحشی

139      وَرَک                                 رز ایرانی، علف خرس

140      هنقیلیش/خنقیلیش، داغ ­تَرَسی    شیر مرغ، علف تگرگی

141      یارا اوتو، قان قورودان               بومادران هزاربرگ

142      یارپیز                                  پونه

143      یارما                                 بلغور

144      یاغلوجا، شوران                      سلمه­ تره

145      یربادامی                             بادام زمینی

146      یِل آپاران، یل قووان، شوشَه قلیان  گل قاصد

147      یِملیک                              شنگ

148      یمیشان                             زالزالک

149      یورقون/یولقون (آغاجی)             درخت گز

150      یوشان                               درمنه

چند نکته مهم:

           §      کاکوتی همان کهلیک اوتی نیست.

§      قارچیچگی گل یخ نیست.

           §      گلسنگ نوعی گیاه نیست بلکه موجودی است که از همکاری قارچ و جلبک ایجاد شده است

§      نوروز گولو در میانه به خیارک گفته می شود در حالی که در سایر نقاط آذربایحان به این نام به زنبق وحشی اتلاق می شود.

§      مرحله کال میوه‌هایی مثل طالبی، گرمگ و خربزه را "کمبوزه" می‌گویند.

§      یارما (بلغور) خرده ­های دانه غلات مثل گندم، جو و یولاف است.

در جمع آوری این مطالب مهندس عادل رمضانی، مهندس محمدرضا مختاری، مهندس سعید صادقی، طهماسب کاوسی و محمدباقر مشایخی کمک های ارزنده ای نمودند که بدین وسیله از ایشان قدردانی می نمایم. 

 

مطالب مرتبط:

کتاب "اسامی محلی گیاهان آذربایجان" منتشر شد.

معرفی 70 گیاه بومی میانه (با گویش میانه ای)

کتاب "اسامی محلی گیاهان آذربایجان" به زیر چاپ رفت.

 

نویسنده: سلیمان جمشیدی       http://www.m-iau.ac.ir/blogs/jamshidi

کانال تلگرامی صدای میانه اشتراک‌گذاری مستقیم این مطلب در تلگرام

نظر شما

اخبار روز