کد خبر: ۷۸۳۳۴
۴۵۵۰ بازدید
۳۶ دیدگاه (۳۶ تایید شده)

بازنشر- روایتی در حوالی پل‌های منفجرشده‌ی میانه در سالگرد تخریب پل‌های قافلانکوه /بی پل که تمدنی به جایی نرسد

۱۴۰۱/۹/۲۰
۲۲:۱۵

میانه به واسطه موقعیت خاص جغرافیایی‌اش، تعداد بیشماری رود فصلی و دائمی کوچک و بزرگ را در خود جای داده است. این فراوانی تعداد رودها از یک سو و قرارگیری میانه بر مسیر شاهراه تجارت شرق و غرب از سوی دیگر باعث شده پل‌سازی در میانه از رونق خاصی برخوردار باشد، بطوری که به جرات می‌توان میانه را سرزمین پل‌ها نامید. اما آنچه بیشتر از تعداد پل‌های ساخته شده در میانه جلب نظر می‌کند، تعداد پل‌های منهدم شده آن است!

در یکصد سال گذشته، میانه شاهد انفجار ۴ پل از کلکسیون پل‌هایش بوده است: پل پردلیس، پل دختر، و پل‌های راه آهن و راه شوسه قافلانکوه؛ که شاید بتوان این تعداد انفجار پل را در این محدوده‌ی زمانی و مکانی در تمام جهان بی‌نظیر دانست!

پل پردلیس اولین پل منفجر شده میانه است؛ داستان انهدام این پل به سال ۱۲۹۷ یا ۱۲۹۸ شمسی باز می‌گردد؛ روزهایی که جنگ جهانی اول پایان یافته ولی آثار آن در ایران هنوز دردسر ساز است، شمال و غرب و جنوب کشور توسط نیروهای روس و عثمانی و انگلیس اشغال شده، حکومت قاجار با پادشاهی احمدشاه ضعیفترین دوران خود را می‌گذراند و عملا از اداره کشور درمانده است. در این اوضاع نابسامان فاجعه‌ای گیربانگیر کشور می‌شود که بعدها «قحطی بزرگ ایران» نام می‌گیرد. طبق آمار در این قحطی حدود ۲۵ تا ۴۰ درصد جمعیت کشور بر اثر سوء‌تغذیه یا بیماری‌های دیگر جان خود را از دست می‌دهند. عمق فاجعه به حدی است که غارت و سرقت اموال و ارزاق دیگران برای حفظ جان خود و خانواده امری عادی به حساب می‌آید. آنطور که از منابع برمی‌آید، ظاهرا شدت فاجعه در خلخال بیشتر از سایر نقاط است. گروهی از عشایر خلخال برای تامین معاش خود مداما به خلخال و روستاهای اطراف آن حمله می‌کنند و وقتی اتمام منابع غذایی در خلخال را حس می‌کنند، راه روستاهای کاغذکنان را در پیش می‌گیرند.

قزل اوزن کاغذکنان را از خلخال جدا کرده و تنها معبر بین این دو منطقه پل پردلیس است. محمدتقی خان سطوت الممالک معروف به امیر تومان، از خوانین کاغذکنان، وقتی متوجه این تهدید می‌شود، برای محافظت از اموال مردم -فراموش نکنید که برای یک فئودال، مردم سرمایه به حساب میآیند!- اقدام به انفجار پل پردلیس می‌کند تا راه غارتگران مصیبت‌زده را به کاغذکنان سد کند. ظاهرا هم موفق می‌شود، اما با این کار یکی از کهن‌ترین پل‌های ایران را از خدمت مرخص می‌کند! هرچند بعد‌ها مردم منطقه با قرار دادن الوار و تیرهای چوبی روی دهانه‌های آسیب‌دیده پل، از آن عبور می‌کرده‌اند، اما این پل پس از انفجار دیگر هرگز مرمت نشد و همچنان به همان شکل تخریب شده باقی مانده بود تا آبانماه امسال که اداره کل میراث فرهنگی استان اردبیل خبر آغاز مرمت آن را اعلام کرد.

پل‌های بعدی، پل دختر و پل‌های راه شوسه و راه‌آهن قافلانکوه‌اند که هر سه در یک منطقه قرار دارند و هر سه در یک زمان و با یک هدف منفجر شده اند: جلوگیری از پیشروی ارتش شاهنشاهی به آذربایجان.

داستان انفجار این پل‌ها به نیمه شب ۲۰ آذر ۱۳۲۵ باز می‌گردد، یعنی اولین ساعات آخرین روز عمر حکومت ملی آذربایجان. پس از پایان جنگ جهانی دوم در شهریور ۱۳۲۴، فرقه دموکرات آذربایجان اعلام موجودیت کرد. سرعت رشد فرقه به حدی بود که توانست در کمتر از ۳ ماه از اکثر شهرها و روستاهای آذربایجان عضوگیری کند. از اواسط آبان ۱۳۲۴ قیام‌های مسلحانه اعضای فرقه آغاز شد و شهرهای آذربایجان یکی پس از دیگری به کنترل فرقه درآمدند و با برگزاری انتخابات مجلس ملی آذربایجان توسط عوامل فرقه این مجلس در ۲۱ آذر ۱۳۲۴ افتتاح شده و سیدجعفر پیشه‌وری را موظف به تشکیل کابینه حکومت ملی آذربایجان کرد.

با اینکه فرقه دموکرات در بیانیه اعلام موجودیت خود معروف به بیانیه ۱۲ شهریور بر حفظ استقلال و تمامیت ارضی ایران تاکید کرده بود، اما حکومت مرکزی این فرقه و حکومتش را تجزیه‌طلب و عامل نفوذ شوروی می‌دانست و عدم خروج نیروهای ارتش سرخ از آذربایجان پس از پایان جنگ را در همین راستا برمی‌شمرد؛ پس احمد قوام -نخست وزیر وقت- از طرف محمدرضا شاه مامور ختم آنچه که «غائله آذربایجان» خوانده می‌شد گشت. قوام با سفر معروف خود به مسکو و مذاکره با استالین و وعده امتیاز نفت شمال مقدمات خروج ارتش سرخ از آذربایجان در فروردین ۱۳۲۵ را فراهم کرد.

پس از آن هیئتی از سران فرقه که پیشه‌وری در راس آنها قرار داشت برای مذاکره با حکومت مرکزی عازم تهران شدند، سفری که نتیجه آن تعیین والی آذربایجان از طرف تهران و انجام مقدمات برگزاری انتخابات مجلس ملی در آذربایجان در قبال به رسمیت شناختن حکومت خودمختار آذربایجان از طرف تهران بود.

ظاهرا توافق حاصل شده بود تا اینکه در آذر همان سال و روزهایی که آذربایجان آماده برگزاری انتخابات مجلس ملی می‌شد، حکومت مرکزی اعلام کرد برای تامین امنیت انتخابات نیروی نظامی به آذربایجان می‌فرستد. تصمیمی که حکومت فرقه آن را نقض مذاکرات و تفاهم صورت گرفته در تهران می‌دانست و با آن مخالف بود.

۱۸ آذر ۱۳۲۵ نخستین رویارویی قوای فرقه و نیروهای اعزامی حکومت مرکزی در حوالی کاغذکنان رخ داد و با مقاومت فدائی‌ها رسیدن قوای ارتش شاهنشاهی به نزدیکی پل دختر تا ۲۰ آذر به طول انجامید. نهایتا در نیمه‌شب ۲۰ آذر ۱۳۲۵ قوای فرقه که مقاومت بیشتر را ممکن نمیدانستند برای کاستن سرعت پیشروی قوای حکومت مرکزی و خرید زمان برای عقب‌نشینی، پل دختر و پل‌های شوسه و راه‌آهن قافلانکوه را منفجر کردند و بدینگونه نام این ۳ پل را به لیست پل‌های منفجر شده میانه افزودند. اسامی عاملین انفجارها دقیقا مشخص نیست، ولی مشخصا دستور انفجارها توسط غلام یحیی دانشیان -وزیر جنگ حکومت ملی آذربایجان- که برای فرماندهی فدائیان به میانه آمده بود صادر شده است.

پل شوسه قافلانکوه که در سال ۱۳۱۴ و در جریان اصلاحات جاده‌ای پهلوی اول احداث شده بود چند ماه پس از انفجار مرمت شد اما وقوع یک سیل سهمگین در دهه ۶۰ شمسی آن را برای همیشه از حیز انتفاع خارج کرد. بقایای این پل هم اکنون در مجاورت پل دختر به چشم می‌خورد. پل راه‌آهن قافلانکوه نیز که یکی از دو طاق اصلی‌اش را به کلی از دست داده بود مانند پل شوسه به سرعت مرمت شد.

در این بین تنها پل دختر از آن روز همچنان بصورت تخریب شده باقی مانده است و بعد از مرمت ناموفق قبلی، مرمت اساسی و محیط‌سازی آن وامداری و نگاه بلند و تمدن‌ساز دست‌اندرکاران امر حفظ میراث فرهنگی ایران را می‌طلبد.

 


دو تصویر با اختلاف ۳۱۰ سال از پل پردلیس کاغذکنان. این پل هم اکنون در دست مرمت است


تصویر منسوب به محمدتقی خان سطوت الممالک (امیر تومان) که پل پردلیس را منفجر کرد


تصویر هوایی از پل دختر (قیز کؤرپوسو) میانه


بقایای ساختمان پل شوسه قافلانکوه در کنار پل دختر که بر اثر سیلی در دهه ۶۰ تخریب شده است


خبر تخریب پل دختر در روزنامه اطلاعات ۱۵ دی ۱۳۲۵


تصویر و خبر تخریب پل شوسه قافلانکوه در روزنامه اطلاعات ۱۵ دی ۱۳۲۵


بالا/ تصویری از پل تخریب کامل چشمه شرقی پل راه آهن قافلانکوه در روزنامه اطلاعات ۱۵ دی ۱۳۲۵
پایین/ تصویر امروز این پل از همان زاویه


ژنرال غلام یحیی دانشیان وزیر جنگ حکومت ملی آذربایجان که دستور تخریب پل های قافلانکوه را صادر کرد. اصالتا سرابی بود ولی پس از بازگشت به ایران از شوروی، در شاخه میانه فرقه دموکرات فعالیت می‌کرد و از حوزه میانه به مجلس ملی آذربایجان راه پیدا کرد.


تصویر تلگراف منسوب به غلام یحیی دانشیان که شرح مقاومت فداییان در روز ۱۹ آذر و تخریب پل ها در شب ۲۰ آذر را به جعفر پیشه‌وری گزارش کرده است

کانال تلگرامی صدای میانه اشتراک‌گذاری مستقیم این مطلب در تلگرام

نظر شما

۰۱/۹/۲۳ ۰۹:۰۱

آغاجی ایچین دن قورد یئیر.

۰۱/۹/۲۲ ۲۲:۱۱

موضوع جالب که از کامنت ها میشه فهمید کثرت دشمنان آذربایجان در خود آذربایجان هست.

پیشه وری هدفش خدمت به ملت آذربایجان بود.

توسعه همه جانبه، رفع تبعیضات حکومت پهلوی، تقویت زبان تورکی از اهم اهداف حکومت ملی بود.

بر خلاف ادعای مرکزگرایان حکومت ملی همواره بر عدم جدایی از ایران تاکید می نمود.

حال آنهایی که با حکومت ملی آذربایجان مخالف و دشمنی می کنند آیا دشمنان ملت آذربایجان و هویت تورکی آن نیستند؟

۰۱/۹/۲۲ ۰۰:۰۱

سپاس و درود بر جناب آقای پور بهرامی

مطالب و اطلاعات خیلی خوب و نسبتا جامعی بصورت مجتمع و مفید به اشتراک گذاشتین استفاده کردیم.

۰۱/۹/۲۱ ۲۱:۳۸

ممنون از اقای پور بهرامی جهت مطالب ارزنده تان ///// اقای پور بهرامی حتما در مورد این هم بنویسید که قسمتی از پل توسط اون اقایانی که شایسته مرمت پل نبودند هنگام مرمت تخریبش کردند تاریخ این افراد نالایق را نخواهد بخشید

۰۱/۹/۲۱ ۲۰:۴۱

به آقا یاشار عرض کردم به شما هم عرض می کنم تاریخ معاصر شاهنامه نیست که بشود درباره اش افسانه سرایی کرد. اولا فرقه دموکرات همانطور که از نامش پیداست یک تشکیلات دموکراتیک بود نه نظامی، اقدامات این فرقه بعد از تشکیل حکومت بیشتر فرهنگی و عمرانی بود تا نظامی و میلیشیایی. تمام پشتوانه نظامی شان هم حضور ارتش سرخ بود، روس ها که رفتند تا قشون کشی محمدرضاشاه فرصتی برای سازماندهی نظامی و تشکیل ارتش نبود، هر چه بود همان تعداد محدود فدایی بود که تا توانستند مقاومت کردند. پس دور از واقعیت است که فکر کنیم فرقه چنان تعداد چشمگیری فدایی در خلخال داشته اگر میرسیدند ورق برمیگشت و ارتش شاهنشاهی با آن همه ساز و برگ جنگی برای متوقف کردن آنها راهی نداشته باشد جز تخریب پل هایی که دوتایش را خودش ساخته بود. علاوه بر این اصلا گیرم هم چنان نیرویی بوده، راه خلخال به میانه به طور سنتی از مسیر فیروزآباد بوده که نیازی به عبور از قزل اوزن نداشته که لازم باشد برای متوقف کردن قشون خلخال پلی تخریب شود.

۰۱/۹/۲۱ ۱۶:۳۲

پل رو نیروهای پهلوی منفجر کردند تا فداییان آزادیبخش آزربایجان که در خلخال مستقر بودند نتونند به کمک نیروهای میانه‌ای بیایند. بعد از انفجار پل توسط ارتش شاه جنایتکار، با پروپاگاندای مثال زدنی اقدام به جعل حقیقت کردند تا با یک تیر چندین نشان را زده باشند: اول اینکه مانع از پیوستن نیروها از خلخال به میانه شوند، دوم اینکه با این خبر راه برای قتل عام مردم و نیروهای فدایی در میانه هرچه بیشتر باز میشد، سوم اینکه فدائیان آزربایجان و مرحوم پیشه‌وری را بدنام کرده و خیانتکار به تاریخ و میراث تاریخی می‌کردند.
ملت قتل‌عام شده هیچ گاه نمی‌توانستند واقعیت انفجار پل را در مطبوعاتی که توسط پول نفت شاه خریده بود را منتشر کنند.

۰۱/۹/۲۱ ۱۰:۲۸

یاشار جان تاریخ معاصر که مثل تاریخ باستان نیست از روی کتیبه و شنیده و داستان و افسانه نوشته بشه، همه چیز تاریخ معاصر مکتوب و مستند هست چیزی نیست که من یا هر کس دیگه بتونه از خودش دربیاره. مطالعه بفرمایید.

عثمانی ها در همدان: (سایت دانشگاه ویسکانسین-مدیسن)

 

عثمانی ها در تبریز: (سایت بنیاد قره بکر پاشا)

 

۰۱/۹/۲۱ ۱۰:۰۶

ضمن تشکر از لطف همشهریان، به نظر تاریخ انهدام پل باید روز 19 آذر (قبل از غروب) باشه ولی چون منابع مختلف شب 20 آذر (بعد از غروب 19 آذر) قید کرده بودند من هم در مطلب شب 20 آذر درج کردم؛ اگر اطلاعات دقیق تری پیدا کردم حتما مطلب رو اصلاح میکنم.

۰۱/۹/۲۱ ۰۸:۵۳

منبع این حرفها نامه های پهلوی است؟ پهلویکه خودش سی هزار نفر از اهالی آزربایجلن را قتل عام کرد! کجای تاریخ قوای ارتش عثملنی شمال غرب را اشغال کرده اند؟ منبع ات چیست برادر؟؟؟؟ نوشته ای کاملا هدف دار و تحریف

۰۱/۹/۲۱ ۰۸:۲۸

دانستن آنچه که بر سر دیار و شهرمان آمده وظیفه جدی ساکنین آن نواحی است . استان و شهرمان اتفاقات عجیب و تلخ و شیرینی را در طول تاریخ بخود دیده است . و شهرمان هم به دلیل واقع شدن در مسیر جاده ابریشم و قرار گرفتن در نواحی سوق الجیشی دنیای از حرف ، روایت و تاریخی را در دل خود دارد . دست مریزاد به زحمتکشان دست به قلم و محقق شهرمان : آقایان اساتید طاهری . نائبی ، اباذری و پور بهرامی و ... که زحمات گرد آوری و ارائه را به علاقمندان عرضه می دارند . واقعا هریک از ما بایستی در برنامه روزانه خود مطالعه کتب های تاریخی شهر و استان خود لحاظ واز اتفاقات دور و نزدیک اطرافمان مطلع باشیم . به هرحال ممنون حسین جان از مطالب ارزنده حضرتعالی .

۰۱/۹/۲۱ ۰۶:۱۶

نوستالژی حکومت ملی آزربایجان...
بعد از ۷۶ سال همچنان در آرزوی آزادلیق، عدالت و میللی حکومت هستیم.

۰۱/۹/۲۱ ۰۰:۰۴

جنگنده حالوا پایلامازلار لازیم اولسا کورپوده پاتتاداللار سنده بیراز تاریخ اوخو بیرده بیلگینن هارانین چورگین ییسن. اللاه پیشه وری رحمت السین وذوالفقاریلر وایندیکی خایین لره لعنت السین

۰۱/۹/۲۰ ۲۳:۰۹

جناب آقای پوربهرامی، از تلاش های جناب عالی در روشن ساختن ابعاد تاریک تاریخ شهرمان که همواره با چاشنی دوری از هرگونه حب و بغض است بی نهایت سپاسگزارم.

۰۱/۹/۲۰ ۲۲:۲۴

آنطورکه مشخصه سالهای قبل درمطالب مختلف کامنت،بحث وتبادل نظرات داده میشد،امادیگرآن دل ودماغ سابق وجودندارد.علت آن میتواند مشکلات اقتصادی و اجتماعی باشد.

۹۸/۹/۲۱ ۲۱:۵۲

عموغلو جنگیدی شوخلوخ دییل کی جنگده دوشمنین قاباغین الماغا گوره چوخ ایشلر جاییزدی سنده بیر از وطن پرستلیغووی تقویت اله

۹۷/۵/۴ ۱۵:۵۱

شرافت این خودفروخته تجزیه طلب با تخریب آثار تاریخی آذربایجان به خوبی مشخص است

۹۶/۹/۲۸ ۰۱:۳۵

جالب که به زبان تورکی هم متنشو نوشته دوستانی که اصل و نصب خودشونو فراموش کردند و زبان مادریشونو میفروشند یاد بگیرند شرافت خودتونو بر باد ندید

۹۶/۹/۲۲ ۲۲:۴۷

آقای پوربهرامی عزیز نویسنده نقاد و صاحب نظر در وادی تاریخ معاصر آذربایجان و زادبوممان میانه در این وادی برایتان بهترین ها را آرزومندم
پیروز باشید

۹۶/۹/۲۲ ۰۹:۴۶

قسمتی از نظر بنده حذف شده که گفتم این اتفاق در چند سال آینده دوباره تکرار خواهد شد به نوعی تکرار تاریخ

۹۶/۹/۲۱ ۲۳:۰۸

خیلی خوب در مورد تاریخ جنگ دموکراتها در میانه وکاغذکنان اطاعات دادید دستتان درد نکنه

۹۶/۹/۲۱ ۲۱:۱۳

اطلاعات مفیدی را بطور مختصر ارائه نموده اید استفاده نمودیم

ممنون

۹۶/۹/۲۱ ۱۸:۴۶

(( در این اوضاع نابسامان فاجعه‌ای گیربانگیر کشور می‌شود که بعدها «قحطی بزرگ ایران» نام می‌گیرد. طبق آمار در این قحطی حدود ۲۵ تا ۴۰ درصد جمعیت کشور بر اثر سوء‌تغذیه یا بیماری‌های دیگر جان خود را از دست می‌دهند. عمق فاجعه به حدی است که غارت و سرقت اموال و ارزاق دیگران برای حفظ جان خود و خانواده امری عادی به حساب می‌آید. آنطور که از منابع برمی‌آید،))

در مورد این قسمت

۹۶/۹/۲۱ ۱۸:۲۸

البته درمیان پل هاپردلیس چرااین نام وگرفته هم خودجای سوال وعجیب است برام همیشه جای سوال بوده.بقیه پل هاکه ازروی اسمشان مشخصه وتاریخشون معلوم ولی پردلیس نه اطرافش نام چنین روستایی بوده,بیشترشبیه نامهای امروزی یافرنگی ست.بالاخره علت نامگذاریش هم مانندقدمتش مشخص نیست.

۹۶/۹/۲۱ ۱۷:۲۷

چند سوال برام پیش اومد.
1.تخریب پل راه اهن.یعنی میانه جز همین پل راه اهن فعلی پل دیگری داشته؟ یا این همونه که بعدا ترمیم شده؟
2.پل شوسه کدوم میشه؟ الان هم هستش؟

۹۶/۹/۲۱ ۱۷:۱۳

در خصوص پل های پردلیس و دختر نه تاریخ دقیق احداث و نام دقیق بانی مشخص نیست، ولی بنای اولیه هر دو را با توجه مصالح به کار رفته در پایه ها و استفاده از طاق های ضربی، به دوره ساسانی نسبت می‌دهند. گرچه در پل دختر بر اثر مرمت های مکرر در دوره های اسلامی طاق چشمه های اصلی به جناقی تبدیل شده اما در پل پردلیس و چشمه های فرعی پل دختر طاق ها همچنان ضربی باقی مانده اند.

یکی از معروف ترین مرمت های پل دختر به دستور شاه بیگی تاجلو خانم، همسر شاه اسماعیل اول و مادر شاه طهماسب اول در سال ۹۳۳ هجری انجام شده و آخرین مرمتش در سال ۱۳۱۳ شمسی در دوره رضا شاه.

دو پل شوسه و راه آهن قافلانکوه هم اولی در سال ۱۳۱۴ و دومی در سال ۱۳۱۷ یا ۱۳۱۸ هر دو در دوره رضا شاه احداث شده اند.

۹۶/۹/۲۱ ۱۶:۱۸

با سلام و خدا قوت
میانه سرزمین پل ها تعبیر و اصطلاح جالبی بود
اگر چه با توجه به حوادث و اتفاقات تاریخی در آن مقطع ،متن فوق کوتاه نوشته شده ولی با این حال عالی بود .

۹۶/۹/۲۱ ۱۶:۰۴

کاش به زمان ساخت وقدمت پل هاواینکه بدست چه کسانی احداث شده اشاره میکردید.
اگرهم تاریخ دقیقی دردست نیست تحقیقاتی دراین موردانجام گیردخوب وارزنده است.باتشکر

۹۶/۹/۲۱ ۱۵:۲۰

احسنت، عالي بود

۹۶/۹/۲۱ ۱۴:۵۵

باسلام
وسپاس از مطالب تاریخی و ارزنده شما.
امید است با پیگیری مسولین شاهد معرفی فرهنگ وتمدن منطقه کاغذکنان باشیم هرچند مطالبی از این دست بسیار دیر هنگام به مخاطبین رسیده ولی باز جای تقدیر وتشکر از نگارنده محترم دارد.با تشکر
بهرام مهری قاراب علیا

۹۶/۹/۲۱ ۱۴:۳۴

دوست عزیزمطالب واطلاعات مفیدی ارایه کردی ولی یه خواهشی که دارم ازلفظ اذربایجان واردبیل بصورت جداگانه استفاده نکنیم اردبیل هم جزاذربایجان هست.

۹۶/۹/۲۱ ۱۴:۰۸

خیلی جالب و خلاصه و مفید
تشکرات فراوان دارم از محضر حضرت عالی که بدون حب و بغض و دخیل کردن ملاحضات سیاسی این مطلب رو درج فرمودین
روح جناب پیشه وری هم شاد باد انشالله، آمین

۹۶/۹/۲۱ ۱۴:۰۷

اونجور که تاریخ برمیاد کاغذکنان و میانه دروازه فتح آذربایجان و اردبیل بودند .
جنگ های متعددی در کاغذکنان شکل میگرد اما جنگ نهایی که صورت گرفته در روز 21 اذر ماه فدایی ها دموکرات توی روستای قوشابلاغ موضع میگیرند.
اهمیت حفظ این موضع قدری بالا بوده چرا که مرتفع ترین نقطه منطقه کاغذکنان در این ناحیه بوده ،توپخانه اکثر منطقه زیر برد اتش نگه میداشته. حفظ ان یعنی سد محکم پیشروی قوای دولتی ، سقوط ان هم منطقه بکل ازنظر استراتژیک ژئوپلتیک سقوط کرده.
چون ثقل جمعیتی کاغذکنان روستاهای پرجمعیت ان هم در این محدوده بوده ،
مانع پیشروی قوا بسمت اردبیل میشد.قوای دولتی باید از رشت میرفتند تا اردبیل برسند.
. همینطور از جنوب از طریق ممان وصل رودخانه قزل اوزن میشد قزل اوزن خودش دومین مانع میشد
. جنگ شدیدی بین قوای دولتی ،دموکراتها شکل میگیرد .البته جنگ بنا صلاحدید بخارج محیط مسکونی میکشانند چون هر دو طرف نمیخواستند مردم محلی قربانی نشوند. اهالی هم به مساجد پناه میبرند

اونجور که گفته میشود اوایل دست برتری با دموکراتها ها بوده اما بنا بر شایعه ای شاه با هواپیما یش از منطقه جنگ در میانه کاغذکنان پرواز میکنه این باعث قوت قلب روحیه نیروهای دولتی میشود.
نیروهای دولتی پیشروی میکنند دموکرات ها شدیدا شکست میدهند افراد اسیر شده هم در ناحیه ای بنام قارا گوزی اعدام دسته جمعی میشوند باقی افراد دموکرات هم از سمت ممان و کوبلان فرار میکنند از اردبیل به شوروی پناه میبرند. در واقع با سقوط این منطقه عملا منطقه کاغذکنان سقوط از لحاظ استراتژیک کرد قوای دولتی موقعیت برتر دست گرفت. بعد از سقوط میانه هم تبریز قبل از رسیدن قوای دولتی سقوط کرده بود.

بطور کل تنها نقطه ای که قوای پهلوی مجبور جنگ شدید شد همین میانه بود.

تحقیقاتی که بنده کردم در خود کاغذکنان و میانه مقاومت شدیدتر بوده ،اما بعضی از محله های میانه و روستاهای میانه و کاغذکنان که انزمان جزو خلخال بوده، مذهبی بودند عملا از دوران دموکراتها ناراضی بودند .عملا همکاری نمیکردند و حتی افراد همکار هم بسیار کم بودند. نتیجه اینها براحتی شکست خوردند.

بعکس هم روستاهایی بودند که اوردن اسمشان صلاح نیست حتی خود خان های روستا با رعیت های انها همکاری با دموکرات ها داشتند.

بهرحال شاید محرومیت شهرستان میانه دلایل ان بنظر بنده یکی اش همین واقعه باشد. چون ببینیم اتفاقا میانه و خود حتی بخش کاغذکنان امروزه از فقیر ترین محرومترین نقاط هستند درصد مهاجرت به تهران بالایی دارند.

۹۶/۹/۲۱ ۱۴:۰۶

خبرشروع مرمت پل پردلیس برای من دستکمی ازپروژه های عمرانی دیگرنداشت.عده ای ازدوستان خلخالی روکه میشناسم که حقیقتافرهنگ وتمدن دوست هستند.
واقعابه میراث فرهنگی استان اردبیل ازاین بابت باید دست مریزادگفت.,جالبه این پل درست درمحدوده استحفاظی دواستان قراردارد.
ازکانال صدای میانه وکاغذکنان هم میخاییم روندبازسازی این پل روهرازچندماهی اعلام وازمیراث فرهنگی استان اذربایجانشرقی هم برای کمک مالی استمدادکنندچون واقعاهزینه چندانی روبرنخواهدداشت.
انشالله بازسازی این پل الگویی برای سایرپلهای شهرستان باشه مامسول شناساندن تاریخ وتمدن به ایندگان هستیم.

۹۶/۹/۲۱ ۱۳:۵۰

این که حجم آب قزل اوزن نسبت به گذشته خیلی کم تر شده قابل انکار نیست، هر چند همین الان هم حجم آب در حوالی پل پردلیس واقعا قابل توجهه. ولی این مسئله به این معنی نیست که اصلا امکان گذشتن از اون وجود نداشته؛ مثلا در قضیه پل دختر امکان رد کردن ادوات جنگی سنگین از رود وجود نداشته ولی طبق اسناد افراد ذوالفقاری (خان زنجان) که با ارتش شاه همکاری میکردن در همون ساعات اولیه ۲۰ آذر با اسب از قزل اوزن رد شدن و به میانه رسیدن.

خانه ذوالفقاری الان در سبزه میدان زنجان موزه مردان نمکی است.

۹۶/۹/۲۱ ۱۳:۲۹

بسیار مختصر و بسیار مفید. خیلی خوب این تاریخچه را جمع بستید. برای فهم این ماوقع باید چندین کتاب را خواند. ممنونم.

۹۶/۹/۲۱ ۱۳:۱۴

یعنی ان زمان این قزل اوزن انقدری اب داشته که نمیتوانستن از ان بگذرند. الان میتونی شلوار رو تا زانو بدی بالا و خندون رد بشی ازش!

اخبار روز